Kaucja: Nowy system zwrotu opakowań w Polsce
Jak działa system kaucji?
System kaucji 50 groszy za opakowania po napojach został wprowadzony w Polsce 1 stycznia 2026 roku. Jego celem jest ograniczenie obiegu plastiku oraz zwiększenie liczby zwracanych opakowań.
Według badań, 80% ankietowanych kupiło napoje w opakowaniach objętych kaucją. Jednakże, 35% z nich nie wróciło do sklepu po zwrot pieniędzy, co może wskazywać na problemy z systemem zwrotu.
Problemy z zwrotem kaucji
Najczęstsze powody braku zwrotu kaucji to brak potrzeby oraz niewiedza, gdzie i jak odzyskać środki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakłada, że docelowo 90–95% opakowań powinno być zwracanych, ale w pierwszym roku poziom zwrotów może być niższy, wynosząc około 70–80%.
W lutym 2026 roku liczba oddanych opakowań wzrosła o około 170% w porównaniu do stycznia, co może świadczyć o rosnącym zainteresowaniu systemem. W czwartym kwartale 2025 roku przyjęto około 23 tys. opakowań, w styczniu liczba ta wzrosła do 177 tys., a w lutym osiągnęła 996 tys.
Wyzwania i przyszłość systemu
Wysoka inflacja spowodowała, że dla części konsumentów 50 groszy nie jest już kwotą zachęcającą do zwrotu opakowań. Dr Adam Czarnecki zauważa, że „wysoka inflacja spowodowała w ostatnich latach, że dla części konsumentów nie jest już to kwota wystarczająco zachęcająca do zachowywania opakowań i ich zwrotu.”
Minister Kurtyka zapowiedział wprowadzenie systemu kaucyjnego za jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych w ciągu „miesięcy”. Ministerstwo Klimatu planuje ograniczenie ilości odpadów poprzez nadanie odpadom wartości, co może przyczynić się do dalszego rozwoju systemu kaucji.
W momencie, gdy stworzymy system, w którym nadamy wartość tym surowcom, będziemy mogli nie tylko ograniczyć koszty, ale poprzez racjonalne bodźce ekonomiczne skłonić producentów, by opakowania były jak najbardziej ekologiczne, mówi Minister Kurtyka.
System kaucji został wprowadzony w celu ograniczenia obiegu plastiku, a jego przyszłość będzie zależała od skuteczności działań edukacyjnych oraz zaangażowania konsumentów w proces zwrotu opakowań.
